الشيخ الطوسي ( مترجم : عبد الحسين مشكوة الدينى )

مقدمهء مترجم 9

تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى )

معرفى كتاب و نسخه‌ها شيخ نام اين كتاب را در فهرست كتب خودش شرح جمل العلم و العمل ذكر كرده و در اول همين كتاب و در كتاب الاقتصاد فيما يجب على العباد ، كه گاهى به اين كتاب ارجاع داده ، به همين اسم آن را نام برده است ، اما در پشت نسخهء قديمى اين كتاب كه به شمارهء 54 مخطوطات در كتابخانهء آستان قدس رضوى نگهدارى مىشود ، نامش تمهيد الاصول و يك جا تمهيد فى الاصول نوشته شده است . و پاره‌اى از نويسندگان اخير ، نيز به همين اسم آن را عنوان كرده‌اند ، و معلوم نيست از چه هنگامى اين نام بر آن نهاده شده است . در اسفند ماه سال 1348 به همت فاضل ارجمند آقاى حاج شيخ محمد واعظزاده ، استاد دانشكدهء الهيات مشهد ، براى هزارمين سال ميلاد شيخ طوسى كنگره‌اى بزرگ در مشهد برپا شد ؛ و چون اين جانب عضويت آن كنگره را پذيرفتم ، نوشتن مقاله‌اى در روش كلامى شيخ طوسى را به عهده گرفتم ، و به راهنمائى همان استاد بزرگوار كه با كتب شيخ آشنائى داشت ، به قديم‌ترين نسخهء اين كتاب كه نام برده شد ، راه يافتم . و از آنجا كه با اصول عقلى و فلسفى بسيار دقيقى كه در جاهاى ديگر نديده بودم برخورد كردم ، مجذوب اين كتاب گرديدم ، و هماره براى نوشتن مقاله‌هائى كه مىخواستم مطلب دقيقى تازه دست‌رس بگذارم و عنوان كنم ، به اين نسخه مراجعه مىكردم ، و آرزو داشتم ، روزى اين كتاب چاپ شود و مورد استفادهء عموم قرار گيرد . اما چون بسيارى از كلمات اين نسخه خوانا نيست و گاهى بدون نقطه است يا بدون علامت در حاشيه نوشته شده است و از علايم و قرائن برمىآيد كه اين نسخه از روى اوراق پراكنده‌اى جمع‌آورى و نوشته شده است ، بعضى جاها مطالب ناتمام و نامربوط